Dijital Onam (Elektronik Onam) Nedir?
Dijital onam, diğer adıyla elektronik onam ya da e-onam; hastanın tıbbi müdahale öncesinde bilgilendirilmesinin ve rızasının kâğıt form yerine elektronik ortamda alınması ve kanıtlanabilir biçimde saklanmasıdır. Hasta, işlemin riskleri, alternatifleri ve olası sonuçlarını anlatan aydınlatılmış onam metnini kendi telefonunda okur; onayını o işleme özel üretilen bir kodla verir. Klinik tarafında ise imzalı belge, kim tarafından ve ne zaman onaylandığı bilgisiyle birlikte dijital olarak arşivlenir.
Muayenehane ve klinikler için asıl kazanç, onam sürecinin hasta kaydıyla aynı yerde yürümesidir. Self Klinik içindeki e-onam programı sayesinde onam formu ayrı bir uygulamada değil, hastanın kendi kartında oluşturulur, gönderilir ve saklanır.
Elektronik Onamın Hukuki Dayanağı
Bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınma usulü, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Yönetmeliğin öne çıkan şartları şunlardır:
- Hastanın ve işlemi yapan sağlık meslek mensubunun kimliği doğrulanır.
- Hastanın cep telefonu numarası doğrulanmış olmalıdır; sağlık tesisinin doğruladığı numara 12 ay geçerlidir.
- Onam formu hastaya SMS bağlantısı veya e-Nabız üzerinden sunulur.
- Rıza, yalnızca o işlem için üretilen tek kullanımlık SMS koduyla (OTP) verilir.
- Kayıt, SHA-256 bütünlük özeti ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında zaman damgasıyla saklanır.
- Tamamlanan form e-Nabız'da hastanın erişimine açılır.
Önemli bir ayrım: SMS koduyla verilen onay güvenli elektronik imza değildir. Bu onay, HMK m.199 uyarınca belge niteliğinde elektronik delil olarak değerlendirilir. Ayrıca yönetmelik kâğıt onamı yasaklamaz; elektronik yöntem, kâğıda ek ve eşdeğer bir seçenek olarak kullanılabilir.
Self Klinik'te Dijital Onam Nasıl Çalışır?
Self Klinik'teki klinik dijital onam modülü, Softmed'in elektronik onam motoru selfOnam ile entegre çalışır. Süreç birkaç adımdan oluşur:
- Hesabı açın: selfOnam hesabınızı Self Klinik içinden tek tıkla oluşturun. Ayrı kayıt yoktur; API anahtarı otomatik üretilir ve saklanır.
- Şablon hazırlayın: Sık yaptığınız işlemler için onam şablonlarınızı bir kez tanımlayın.
- Onamı gönderin: Hasta kaydını açın, ilgili şablonu seçin ve onamı hastaya gönderin.
- Hasta onaylar: Hasta SMS'teki bağlantıdan formu okur ve tek kullanımlık kodla rızasını verir.
- Durumu izleyin: Onamın durumu webhook ile Self Klinik'e geri döner; durum listesinden bekleyen ve tamamlanan onamları görürsünüz.
- Belgeye ulaşın: İmzalı onam belgesi hasta dosyasından görüntülenir.
Gönderimler kontörle çalışır ve kontör satın alımı panel içinden yapılır. Kâğıt formu tercih eden hastalar için ıslak imza seçeneği de bulunur. Elektronik onamın teknik ve hukuki ayrıntıları için selfOnam'ın elektronik onam nedir rehberini okuyabilirsiniz. Aynı altyapı, kendi markasıyla hizmet vermek isteyen kurumlar için beyaz etiketli kardeş ürün eOnam olarak da sunulmaktadır. Onamın kendisi hakkında temel bilgiler için hasta onamı nedir ve tıbbi onam nedir rehberlerine göz atabilirsiniz.
Muayenehane ve Klinikler İçin Faydaları
- Kayıp ve eksik form riski azalır: Onam hasta kaydına bağlı tutulur; dolap dolap kâğıt arşiv aramak gerekmez.
- İspat kolaylaşır: Kim, ne zaman, hangi metni onayladı sorusunun cevabı bütünlük özeti ve zaman damgasıyla kayıt altındadır.
- Hasta metni rahat okur: Form hastanın kendi telefonuna gelir; bekleme salonunda aceleyle imza atma baskısı azalır.
- Tutarlı içerik: Şablonlar sayesinde her hekim ve her hasta için aynı güncel metin kullanılır.
- Tek panel: Randevu, hasta kaydı, e-reçete ve onam aynı yazılımda yürür.
Dijital Onam ve Kâğıt Onam Karşılaştırması
| Kriter | Kâğıt onam | Dijital onam (Self Klinik) |
|---|---|---|
| Saklama | Fiziksel arşiv, dosya dolapları | Hasta dosyasında dijital belge |
| Rızanın ispatı | Islak imza | Tek kullanımlık SMS kodu, SHA-256 özeti ve zaman damgası |
| Erişim | Arşivde arama gerekir | Hasta kartından anında |
| Hastanın kopyası | Ayrıca fotokopi verilir | Tamamlanan form e-Nabız'da hastanın erişimine açılır |
| Hukuki durum | Geçerli, yasaklanmamıştır | Yönetmelikle düzenlenmiş; HMK m.199 kapsamında elektronik delil |
Self Klinik iki yöntemi birlikte kullanmanıza izin verir: elektronik onamı varsayılan yapıp kâğıdı tercih eden hastalar için ıslak imza seçeneğini koruyabilirsiniz. Klinik yazılımının diğer modülleri için muayenehane programı sayfamıza, yasal veri gönderimi için MBYS rehberimize, fiyatlar için paketlerimize göz atabilirsiniz.